Rotterdam-Zuid werkt al ruim tien jaar metbaangaranties voor jongeren. Inmiddels gaan ook andere gebieden binnen hetNationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) ermee aan de slag. Deaanpak moet jongeren uitzicht geven op een goede toekomst en tegelijkpersoneelstekorten terugdringen in kansrijke sectoren als zorg en techniek.Programmamanager Esther van Lierop in Rotterdam-Zuid en projectleider JolandaKivits van het Nationaal Programma Roosendaal vertellen hoe NPLV-gebiedendaarbij van elkaar leren. Want baangaranties vragen volgens hen meer dan eenhandtekening onder een convenant.
Gina, mbo-student helpende Zorg en Welzijn bij Curio, doet een spel met een bewoner van S&L Zorg. Foto: Nadine van den Berg
“Het geeft me meer motivatie, omdat ik weet waar ik het voor doe”, vertelt Gina trots. “De baangarantie geeft me rust, omdat ik niet hoef te solliciteren. Ik kan me nu volledig concentreren op mijnopleiding.” Haar praktijkopleider Henny der Kinderen bij S&L Zorg is ook positief: “Wij zien Gina als volwaardige collega. Daardoor ga je als werkgever ook anders met haar om.”
De baangarantie voor Gina is een eerste resultaat van de ‘AanDeBak-aanpak’ die Roosendaal heeft overgenomen van Rotterdam-Zuid. Daar zijn inmiddels 871 baangaranties voor jongeren beschikbaar; Roosendaal begint met twaalf per jaar.
Bestuurlijke afspraken
Door de positieve resultaten met baangaranties in Rotterdam-Zuid besloot het kabinet de aanpak ook in andere NPLV-gebieden te stimuleren. Toenmalig minister Hugo de Jonge maakte daarover in 2023bestuurlijke afspraken met burgemeesters van de twintig NPLV-gebieden. Inmiddels zetten verschillende gebieden stappen met baangaranties voor jongeren in kansrijke sectoren, waaronder Roosendaal, Amsterdam Nieuw-West, Groningen Noord, Amsterdam-Zuidoost en Nieuwegein Centrale As.
Een baangarantie houdt in dat een werkgever een jongere bij de start van een mbo-opleiding uitzicht geeft op een baan na het behalen van het diploma in een kansrijke sector.
“Startschot was een bijeenkomst over baangaranties voor jongeren die het NPLV vanuit het ministerie van BZK samen met WijkWijzer organiseerde”, vertelt Jolanda Kivits, projectleider Perspectief op Werk in Roosendaal. “Tijdens die bijeenkomst vroegen NPLV-gebieden de ‘collega-gebieden’ Rotterdam-Zuid en Heerlen-Noord het hemd van het lijf.” Ook Heerlen-Noord heeft hiermee, zij het in een iets andere vorm, namelijk al enkele jaren positieve ervaringen met baangaranties via de Bovengrondse Vakschool. Daar worden jongeren in samenwerking met werkgevers opgeleid voorbanen in de regio.
Rotterdam-Zuid als grondlegger
Een baangarantie houdt in dat een werkgever een jongere bij de start van een mbo-opleiding uitzicht geeft op een baan na het behalen van het diploma in een kansrijke sector. Het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) is de grondlegger van deze aanpak. In Rotterdam-Zuid steeg het aantal beschikbare baangaranties van ongeveer 300 in 2018 naar 871 nu (2026).
De aanpak richt zich op een hardnekkig probleem. In NPLV-gebieden hebben jongeren vaker een zwakke arbeidsmarktpositie en zitten relatief veel jongeren zonder werk. Tegelijkertijd is er een tekort aan vakmensen, vooral in de zorg en techniek, zo ook in de Rotterdamse haven.
Een van de oorzaken is volgens Van Lierop dat veel jongeren niet bewust genoeg kiezen voor een opleiding. “Jongeren kiezen vaak voor wat ze van hun ouders of uit hun eigen leefwereld kennen. Of ze denken bijvoorbeeld dat een kantoorbaan per definitie een goed perspectief biedt. Techniek wordt dan al snel gezien als timmeren of alleen werken met je handen. Wat je niet kent, kan je ook niet kiezen.”
Teken voor je Toekomst
Een opleiding met kansrijk toekomstperspectief vermindert de kans op schooluitval en leidt tot een zelfstandig, onafhankelijk leven, is de gedachte achter de baangaranties. In de NPLV-gebieden groeien dubbel zoveel jongeren op in armoede als gemiddeld in Nederland en raken relatief meer jongeren betrokken bij ondermijnende criminaliteit.
Het Nationaal Programma Roosendaal (NPR) richtte voor de programmalijn Perspectief op Werk een stuurgroep op. Daarin zitten vertegenwoordigers van de gemeente, werkgevers, basisscholen, middelbare scholen, mbo-instellingen en associate degree-opleidingen. “De stuurgroep nam al snel een besluit: we moeten gewoon beginnen naar voorbeeld van Rotterdam-Zuid”, vertelt Kivits. “Bestaande initiatieven rond loopbaanoriëntatie en het voorkomen van schooluitval worden in Roosendaal gekoppeld aan baangaranties voor mbo-opleidingen op niveau 2, 3 en 4”, vertelt Kivits.
In Roosendaal heet het programma Teken voor de Toekomst en staat de teller nu dus op twaalf baangaranties voor jongeren per jaar, waarvan aan Gina de eerste is uitgereikt. Drie werkgevers in Roosendaal bieden de baangaranties nu aan: Hoppenbrouwers, Ferna Services en S&L Zorg. Met deze werkgevers sloot de stuurgroep convenanten over het aantal baangaranties dat zij de komende jaren beschikbaar stellen.
Lees het hele verhaal op de website van Leefbaar en Veilig.
%402x.svg)